Kijk | Gerard Reve, de volksschrijver en de verrekijk
Gepubliceerd op: 31 maart 2006
Afgelopen week werd (weer) bekend dat schrijver Gerard Reve op sterven zou liggen. Ditmaal was het de krant De Telegraaf die het nieuws naar buiten bracht.
Een maand eerder was precies hetzelfde nieuws ook al naar buiten gekomen. Toevalligerwijs viel de Humanistische Omroep ditmaal met de neus in de boter, want een dag na publicatie van het nieuws zond de omroep een aflevering van Profiel over Reve uit. Bij deze die uitzending.
Reve in Profiel
"Je kan je eigen ophangen. Je kan je eigen niet ophangen. En ik heb het besluit genomen om me eigen niet op te hangen. Ik moet nog wat werken. Ik moet nog wat voort naar mijn eigen idee."
(Gerard Kornelis van 't Reve tijdens een huldigingsavond in de Allerheiligste Hartkerk in Amsterdam in 1969)
Schrijven om te leven
Tijdens een televisie-interview ter ere van zijn 65ste verjaardag antwoordt Reve op de vraag van Koos Postema waarom hij schrijft: "Ik denk dat ik absoluut móet schrijven omdat ik anders krankzinnig word. Dat wil zeggen, dat bén ik al, maar er zit een systeem in en dat systeem raakt eruit als ik niet meer schrijf."
Met Willem Frederik Hermans en Harry Mulisch is hij de bekendste en meest gelezen schrijver van Nederland. Zij worden in één adem genoemd als het gaat over de na-oorlogse generatie literatuurbeoefenaars. Wat zij met elkaar delen is een grote mate van eigenzinnigheid die regelmatig tot grote controverses heeft geleid.
Op de televisie
Maar wat Reve sneller dan de beide anderen ontdekte is dat radio en televisie een belangrijke rol zouden gaan vervullen in het aanwakkeren en uitspelen van die controverses met als bijkomend effect de verhoogde verkoop van zijn boeken. Tenslotte was hij een "winkelier met een handel en die handel moest verkocht worden." Hij zal van 1961 tot 2001, voordat de ziekte Alzheimer hem vrijwel geheel heeft opgeslokt, met grote regelmaat op radio en televisie verschijnen.
Het Profiel Gerard Reve - de volksschrijver en de verrekijk van Maud Keus is opgebouwd uit fragmenten van televisie-optredens en -interviews, privé-opnamen, journaalbeelden en een enkel radioprogramma.
“Ik bén een clown”
Reve blijkt een meester in het stichten van verwarring. Tot op de dag van vandaag zijn de meningen verdeeld: belazert hij de kluit, of is het hem ernst? Is hij werkelijk Rooms Katholiek en/of een Mariavereerder? Meent hij het als hij over zichzelf beweert de grootste schrijver te zijn? In de uitzending vanuit de Allerheililgste Hartkerk (1969) zegt hij tot zijn publiek:
"Ja, ik bén een acteur, ik bén een komediant, een charlatan en een clown. Maar de rol die ik speel, dat bén ik. En dat ik vanavond, en dat geloof ik in diepe ernst, niets gezegd heb wat ik eigenlijk niet heb gemeend."
In zijn slotwoord bij de uitreiking van de PC Hooftprijs in 1969, memoreerde hij het feit dat hij tot dan toe tekst én uitleg gegeven had maar dat hij zich voornam het vanaf dat moment bij tekst alleen te laten. De ironie wil dat het mediacircus rond Reve vanaf dat moment pas echt goed ging draaien en dat heeft hem geen windeieren gelegd.
Een laatste rel
En Reve zou Reve niet zijn als hij niet met een rel uit het openbare leven zou verdwijnen: de weigering van Koning Albert van België om de prestigieuze Prijs van de Nederlandse Letteren (2001) aan hem uit te reiken.
De uitzending van woensdag 29 maart is met de links rechts te bekijken. Woensdag 5 april wordt tweede deel uitgezonden.
Profiel | Gerard Reve - de volksschrijver en de verrekijk | Humanistische omroep | woensdag 5 april | 22.34 uur | Nederland 1 | Research, samenstelling en regie: Maud Keus.
______________________________________
Lees ook:
► 15-02-2006 | Gerard Reve op sterven, met kijklink naar het AVRO-programma Opium, over de briefwisseling van Reve met zijn uitgever
Meer TV en Radio:
► RozeRijk.nl RTV-gids
Meer Kijk:
► RozeRijk.nl Kijk
Een maand eerder was precies hetzelfde nieuws ook al naar buiten gekomen. Toevalligerwijs viel de Humanistische Omroep ditmaal met de neus in de boter, want een dag na publicatie van het nieuws zond de omroep een aflevering van Profiel over Reve uit. Bij deze die uitzending.
Reve in Profiel
"Je kan je eigen ophangen. Je kan je eigen niet ophangen. En ik heb het besluit genomen om me eigen niet op te hangen. Ik moet nog wat werken. Ik moet nog wat voort naar mijn eigen idee."
(Gerard Kornelis van 't Reve tijdens een huldigingsavond in de Allerheiligste Hartkerk in Amsterdam in 1969)
Schrijven om te leven
Tijdens een televisie-interview ter ere van zijn 65ste verjaardag antwoordt Reve op de vraag van Koos Postema waarom hij schrijft: "Ik denk dat ik absoluut móet schrijven omdat ik anders krankzinnig word. Dat wil zeggen, dat bén ik al, maar er zit een systeem in en dat systeem raakt eruit als ik niet meer schrijf."
Met Willem Frederik Hermans en Harry Mulisch is hij de bekendste en meest gelezen schrijver van Nederland. Zij worden in één adem genoemd als het gaat over de na-oorlogse generatie literatuurbeoefenaars. Wat zij met elkaar delen is een grote mate van eigenzinnigheid die regelmatig tot grote controverses heeft geleid.
Op de televisie
Maar wat Reve sneller dan de beide anderen ontdekte is dat radio en televisie een belangrijke rol zouden gaan vervullen in het aanwakkeren en uitspelen van die controverses met als bijkomend effect de verhoogde verkoop van zijn boeken. Tenslotte was hij een "winkelier met een handel en die handel moest verkocht worden." Hij zal van 1961 tot 2001, voordat de ziekte Alzheimer hem vrijwel geheel heeft opgeslokt, met grote regelmaat op radio en televisie verschijnen.
Het Profiel Gerard Reve - de volksschrijver en de verrekijk van Maud Keus is opgebouwd uit fragmenten van televisie-optredens en -interviews, privé-opnamen, journaalbeelden en een enkel radioprogramma.
“Ik bén een clown”
Reve blijkt een meester in het stichten van verwarring. Tot op de dag van vandaag zijn de meningen verdeeld: belazert hij de kluit, of is het hem ernst? Is hij werkelijk Rooms Katholiek en/of een Mariavereerder? Meent hij het als hij over zichzelf beweert de grootste schrijver te zijn? In de uitzending vanuit de Allerheililgste Hartkerk (1969) zegt hij tot zijn publiek:
"Ja, ik bén een acteur, ik bén een komediant, een charlatan en een clown. Maar de rol die ik speel, dat bén ik. En dat ik vanavond, en dat geloof ik in diepe ernst, niets gezegd heb wat ik eigenlijk niet heb gemeend."
In zijn slotwoord bij de uitreiking van de PC Hooftprijs in 1969, memoreerde hij het feit dat hij tot dan toe tekst én uitleg gegeven had maar dat hij zich voornam het vanaf dat moment bij tekst alleen te laten. De ironie wil dat het mediacircus rond Reve vanaf dat moment pas echt goed ging draaien en dat heeft hem geen windeieren gelegd.
Een laatste rel
En Reve zou Reve niet zijn als hij niet met een rel uit het openbare leven zou verdwijnen: de weigering van Koning Albert van België om de prestigieuze Prijs van de Nederlandse Letteren (2001) aan hem uit te reiken.
De uitzending van woensdag 29 maart is met de links rechts te bekijken. Woensdag 5 april wordt tweede deel uitgezonden.
Profiel | Gerard Reve - de volksschrijver en de verrekijk | Humanistische omroep | woensdag 5 april | 22.34 uur | Nederland 1 | Research, samenstelling en regie: Maud Keus.
______________________________________
Lees ook:
► 15-02-2006 | Gerard Reve op sterven, met kijklink naar het AVRO-programma Opium, over de briefwisseling van Reve met zijn uitgever
Meer TV en Radio:
► RozeRijk.nl RTV-gids
Meer Kijk:
► RozeRijk.nl Kijk