Wat is er aan de hand met de Gay Krant?

Geruchten rond 's lands eerste homoblad blijven aan

Gepubliceerd op: 13 december 2005

Wat is er aan de hand met de Gay Krant?
De voorlaatste aflevering van de soap begon twee maanden geleden, toen profielenwebsite Gay.nl een artikel publiceerde met daarin een aantal beschuldigingen richting (met name de website van) de Gay Krant en Henk Krol, hoofdredacteur van de Gay Krant, directeur van Best Publishing Group (uitgever van onder andere de Gay Krant) en oprichter van de Vrienden van de Gay Krant.
 
Er zou volgens Gay.nl gesjoemeld worden met oplage- en bezoekerscijfers van de Gay Krant en Gaykrant.nl. Hoofdredacteur Henk Krol zou zelf artikelen schrijven onder andere namen (Dick de Groot, Jonas Massaar). Deze beschuldigingen werden desgevraagd ontkend door Krol, maar de toon leek gezet. 
 
Hoi!

Niet lang na het publiceren van het stuk op Gay.nl en de daarop volgende rondvraag door RozeRijk.nl, verdwenen plotseling de namen van de redacteuren van de website van de Gay Krant. De gedrukte Gay Krant was op dat moment al langer niet meer vermeld bij het Het Oplage Instituut (HOI), dat de oplagecijfers van tijdschriften in Nederland bijhoudt en openbaar maakt, zodat adverteerders daar kunnen controleren of de bladen eerlijk zijn over hun oplages.

Dat riep wat vragen op. Waarom schrijft een tijdschrift zich uit bij het HOI, zeker als alle andere bladen wel gewoon geregistreerd staan? Waarom juist ná publicatie van het Gay.nl-artikel de namen van de redacteuren verwijderen? De beschuldigingen van Gay.nl leken op dat moment hoe dan ook niet meer relevant: oplage en bezoekersaantallen konden niet gecheckt worden, de namen van (al-dan-niet bestaande) redacteuren waren van de site van de Gay Krant gehaald. 
 
Erectiepillen

Anderhalve maand later wordt er in de Volkskrant een stuk gepubliceerd over dubieuze erectiepillen die worden verkocht via Gaykrant.nl. De pillen, verkocht onder de naam ‘Libidfit’, zouden honderd procent natuurlijk zijn, uit het verre Oosten komen en een goede vervanger zijn voor onder andere het bekende Viagra.
 
Jelle Houtsma, voorzitter van de Hiv-vereniging, viel over de verkoop van de pillen. De pillen zouden gevaarlijk zijn voor mensen die HIV-remmers slikken. Ze zouden onder meer tot hart- en vaatziekten kunnen leiden. Libidfit wordt zonder recept of controle door een arts verkocht aan iedereen die er geld voor neer wil tellen. In de begeleidende tekst op Gaykrant.nl wordt (pas sinds kort) gewaarschuwd voor de eventuele gevolgen, maar meteen daaronder staat de volgende tekst:
 
“Aan de andere kant zijn het juist mensen met HIV die ons laten weten dat ze LibidFit nodig hebben om veilig te kunnen vrijen. “Vroeger kreeg ik een onvoldoende stijve om het condoom op z’n plaats te houden, nu is dat geen probleem meer.” Dat mensen wel vaker iets willen hebben dat niet goed voor ze kan zijn, wordt echter vergeten te vermelden.

Herenafspraak

Naar aanleiding van de kritiek van Houtsma, plaatste de Gay Krant op haar website een eigen artikel hierover. Daarin werd de discutabele situatie rond de erectiepil verdedigd, onder andere met het argument dat er een 'gentlemens-agreement' zou zijn tussen de Hiv-vereniging en Gay Krant. Hiervan is echter volgens Hiv-vereniging voorzitter Houtsma geen sprake.

Op het forum van Gay Krant schreef hij naar aanleiding van het artikel van de redactie: “Beste Gaykrant, Met verbazing lees ik dit bericht. Eén telefoongesprek met Henk Krol over Libidfit is géén gentlemens overeenkomst.” Ook in een telefonische reactie van Houtsma wordt de zogenaamde gentlemens-agreement ontkend.
 
Commercie of objectiviteit

Een journalistiek medium dat wellicht schadelijke producten verkoopt, die aantijgingen vervolgens in een eigen redactionele bijdrage aanvecht en de kwaliteit van het product probeert recht te zetten; tegen waarschuwingen van een expert als de voorzitter van de Hiv-vereniging in... Waar ligt de ethische grens? Er werd in het Gaykrantstuk nog aan toegevoegd ‘waarom de Hiv-vereniging een verkooppunt, en niet de importeur’ aanpakte.

Of het product wel of niet schadelijk is, wordt overgelaten aan een gezondheidsinspecteur. De verkoop van de pillen via de website van de Gay Krant gaat ondertussen gewoon door. De vraag is in hoeverre hier de commerciele belangen van de krant de objectieve verslaggeving, laat staan de gezondheid van eventuele kopers van het product, in de weg staan.
 
De soap ging door
 
Begin vorige week ontving RozeRijk.nl van een anonieme briefschrijver een tip. De redactie van Gaykrant.nl zou onder verschillende (anonieme) namen een forumdiscussie tégen het COC 'gestuurd' hebben, om op die manier het toenmalige COC-bestuur in een kwaad daglicht te stellen. Dat zou ontdekt zijn aan de hand van het IP-adres (het computeradres dat aangeeft waar een computer zich bevindt) dat hoorde bij de namen van berichtenposters; dat was steeds dat van de redactie van de Gay Krant.  

Wat gebeurde? Net als eerder, toen Gay.nl met haar verhaal over verschillende verzonnen namen van redacteuren kwam, verdween het bewijsmateriaal. Op het moment dat profielenwebsite Gay.nl insprong op het bericht van RozeRijk.nl, verdween het Gaykrantforum totaal offline. Met het offline halen van het forum waren in één klap alle eventueel dubieuze zaken rond forumnamen van redactiemedewerkers verdwenen. 
 
ErTan

Uit het PDF-bestand dat RozeRijk.nl ontving van de tipgever, kwam onder andere naar voren dat er vanaf het IP-adres van de Gay Krant onder veel verschillende namen wordt gepost op het forum. Een van de posters zou ErTaN zijn, een beruchte moslim die al op veel fora de gemoederen hoog deed oplopen met omstreden, harde uitspraken. Henk Krol zou zelfs persoonlijk bedreigd zijn en daar aangifte van hebben gedaan.

ErTaN bestaat wel degelijk, maar de posts op het Gaykrantforum zijn nogal dubieus. Als de gegevens in het PDF-bestand kloppen: hoe kon Ertan vanaf het IP-adres van de redactie van de Gaykrant berichten posten? Is de beruchte, door Krol zelf aangeklaagde, Ertan een Gaykrantmedewerker? Of postte een andere Gaykrantmedewerker onder Ertans naam om de discussie over het COC te beïnvloeden? 
 
EU-richtlijnen

Niet lang na het plaatsen van de artikelen op RozeRijk.nl en Gay.nl, was het Gaykrantforum dus opeens offline. Een tekstje op de site stelde dat dit was ‘omdat het forum moest worden aangepast aan nieuwe EU-richtlijnen’. Het zou de bedoeling zijn dat er in de toekomst enkel nog maar gepost kon worden als je abonnee bent van de gedrukte versie van de Gay Krant.

Het tegendeel bleek uiteindelijk: inmiddels is het forum weer beschikbaar in een geheel nieuwe vorm. Je kunt nu zonder enige registratie direct reageren op de artikelen. Deze reacties worden ook onder de artikelen geplaatst, waarmee van enige geregistreerde reacties dus geen sprake meer is. Waarom werd het forum dan offline gehaald?
 
Objectief

Waar rook is, is vuur. Dat wordt vaak gedacht als er érgens iets niet lijkt te kloppen, maar men niet meteen kan doorzien wát er dan niet klopt. Bij de Gaykrant lijkt men, als alle geruchten ook maar enigszins waar zijn, te worstelen met de verhoudingen tussen objectiviteit en de eigen inkomsten. Om de geloofwaardige uitstraling van de krant en haar website niet te schaden, dient een zeker objectief imago gecreëerd te worden.
 
Dat imago kan geschaad worden door zaken als lage leescijfers, weinig medewerkers of al te kritische berichtgeving over producten die aangeboden worden door de Best Publishing Group. Die zaken zijn dus niet gewenst. Een objectief imago helpt automatisch de eigen inkomsten op peil te houden: adverteerders worden graag geassocieerd met zo’n medium en bezoekers en lezers wanen zich in een veilige, geïnformeerde omgeving. Bovendien: een hoofdredacteur van een subjectief, door commercie gestuurd, medium zou echter niet zo snel meer gevraagd worden om te verschijnen in 's lands media, en als dat wel gebeurt is dat mooi meegenomen natuurlijk.
 
Libidfit de BeStUh?

De verhoudingen tussen redactie en commercie kunnen snel scheef gaan. Zo is de website van de Gay Krant doordrenkt van commerciële zaken, zoals een uitgebreide shop met daarin allerhande artikelen, van de eerder genoemde erectiepillen tot Gaykrant-petten (voor slechts 10,99). Ook zijn veel andere onderdelen van de website commercieel getint: reizen, relaties, wonen, erotiek. Bij een rubriek als 'shop' lijkt de commerciele insteek voor de hand liggend, bij de andere rubrieken niet. Commercie bij een medium is niet slecht, mits voor de lezers duidelijk is waar de grens ligt.  

Vlak voordat de Gay Krant begon met de verkoop van de Libidfit-pillen, besteedde de redactie uitgebreid aandacht aan erectiepillen in de gedrukte versie van het blad. Drie keer raden welke pil als beste uit de test kwam? Inderdaad: het nu op hun website te koop aangeboden Libidfit.

De vraag is dus in hoeverre commerciele bijdragen onder de noemers 'reizen, relaties, wonen en erotiek, niet ook de invulling van de krant beinvloeden. Hoe weten lezers zeker dat ze de juiste informatie lezen?
 
Onafhankelijk
 
De Gaykrant heeft het imago een onafhankelijk, objectief medium te zijn; haar hoofdredacteur verschijnt vaak in nationale media en spreekt vaak over zaken die de gehele homogemeenschap aan gaan. Vanuit die optiek wordt hij ook vaak gevraagd door programmamakers.  

Zo’n positie vereist enige objectiviteit en onafhankelijkheid. Desondanks blijkt de Gay Krant wel erg vaak beschuldigd te worden van rare praktijken, en zelfs met simpel onderzoek kan menigeen vaststellen dat er vaak 'rook' is. Vuur wordt niet altijd gevonden, dat dient men in ogenschouw te houden. Maar dat komt soms ook omdat de rook zelf meteen ‘gelucht wordt’: het weghalen van namen van redacteuren, het offline halen van het complete forum, het uitschrijven van het blad bij het HOI. Toch lijkt er wat te wringen in deze zaken: de objectiviteit van het medium Gay Krant.

Gekwakkel

Wie is nou verantwoordelijk voor wat, wie zijn de mensen op het forum, wie zijn Jonas Massaar en Dick de Groot, wat is er wel commercieel en wat is betrouwbare informatie? Hoe het nou echt zit, blijft onduidelijk. Veel zaken blijven gebaseerd op geruchten en kunnen alleen opgehelderd worden met medewerking van de Gay Krant zelf.

Krol ontkent steevast ieder gerucht, ook al wordt na ieder gerucht de halve website van zijn medium verbouwd, vaak om onduidelijke redenen. We zullen er waarschijnlijk wel nooit achter komen. 

Zoals ene René op een eerder artikel op RozeRijk.nl reageerde: “Als dit nu allemaal onjuist was waarom legt Henk dit dan niet gewoon uit. Waarom laat hij de identiteiten niet zelf spreken en aangeven dat zij wel degelijk bestaan. Waarom moet het forum dicht? Waarom moet Houtsma verkassen? Hoe lang gaat de Gaykrant nog door met dit gekwakkel?”