Aids, wat weet jij ervan?

Gepubliceerd op: 05 december 2005

Aids, wat weet jij ervan?
Op 1 december was het Wereld Aids Dag. Hoewel er steeds meer medicijnen komen om de ziekte te remmen, sterven er wereldwijd nog steeds 8000 mensen per dag aan Aids. Dat komt neer op vijf mensen per minuut. Deze doden vallen voornamelijk in de derde wereld, vaak door onwetendheid, taboes en gebrek aan medicijnen.
 
Ook in Nederland is HIV nog steeds een probleem. Je hoort er niet zo heel veel meer over, toch komen er elk jaar weer nieuwe besmettingen bij. Volgens het laatste HIV-rapport zijn er op dit moment in Nederland 10.600 mensen besmet met het virus. Het grootste gedeelte van deze groep (52%) is homoseksueel. Ook is er nog een grote groep mensen die niet weet dat ze HIV-positief zijn, doordat ze zich niet hebben laten testen. Deze groep wordt geschat op 6000 tot 14.000 mensen.
 
Hoe het begon
 
In 1981 werden de eerste gevallen van Aids in de Verenigde Staten bekend. Er waren toen opvallend veel mensen met een bepaalde vorm van longontsteking die alleen voorkomt bij mensen met een sterk verminderde weerstand. Ook waren er opeens veel gevallen van een bepaalde vorm van huidkanker. Wat verder raar was, was dat de getroffenen voornamelijk homoseksuelen waren. Daarom werd de ziekte, die we nu kennen als Aids, bekendheid als homoziekte. Deze theorie is inmiddels geheel achterhaald.
 
Het HIV-virus, het virus dat AIDS veroorzaakt, komt oorspronkelijk uit Afrika. Het virus is van oorspong een apenziekte en heeft zich zo gemuteerd dat het ook in een mensenlichaam prima kan gedijen. Hoe het virus zich heeft kunnen verspreiden over de rest van de wereld is niet helemaal duidelijk. Het kan zijn dat het is gekomen door stromen vluchtelingen over de verschillende continenten.
 
Verschillende virussen
 
Het HIV-virus kent twee varianten, het HIV-1 en het HIV-2 virus. Beide virussen lijken sterk op elkaar, maar hebben een verschillende achtergrond. Ook is er een andere variant die voor mensen niet gevaarlijk is, het katten-Aidsvirus SIV. Ook dit virus heeft twee varianten, zoals bij HIV. Alle virussen hebben gemeen dat ze blijven muteren. Dit betekent dat ze constant van vorm veranderen. Daardoor kan het lichaam geen geschikte antistoffen aanmaken om het virus doeltreffend aan te pakken.
 
De ziekte is op dit moment niet te genezen. Door de mutaties is het nog niet mogelijk om een medicijn te creëren dat het virus vernietigt en mensen geneest. Wel zijn er verschillend 'remmers' (remmende medicijnen) die ervoor zorgen dat het virus zich minder snel deelt. Door die remmers duurt het veel langer voordat je aan de gevolgen van AIDS overlijdt. Deze remmers krijg je nog niet bij de eerste besmetting, maar pas als je echt ziek wordt.
 
HIV en AIDS
 
Als je drager bent van het HIV-virus, word je niet automatisch ziek. Het kan jaren duren voordat je de eerste ziekteverschijnselen krijgt. Wel kan je als drager het virus overdragen op anderen. Dit kan enkel via bloed of sperma. In de praktijk betekent het dat je HIV kan oplopen door onbeschermde seks of bloed-bloed contacten. Denk hierbij niet alleen aan seks, maar ook aan het gebruiken van vieze naalden of het bloed dat een moeder geeft aan haar kind tijdens de zwangerschap.
 
Als je seropositief bent, kun je ziekteverschijnselen krijgen. Dit kan variëren van klachten aan de luchtwegen tot verschillende vormen van kanker. Als je verschijnselen krijgt, wordt pas gestart met medicijnen. De diagnose AIDS wordt pas gesteld op het moment dat de klachten levensbedreigend worden.
 
De meeste mensen sterven niet aan AIDS zelf. Doordat het HIV-virus ervoor zorgt dat de weerstand ernstig wordt gestoord, ben je veel vatbaarder voor andere ziektes. Deze zorgen er in de meeste gevallen ook voor dat iemand overlijdt.
 
Medicijnen
 
AIDS wordt op verschillende manieren behandeld. Je kan een combinatie krijgen van medicijnen die ervoor zorgen dat het virus minder snel deelt. Dit zijn de eerder genoemde HIV-remmers. De therapie is vrij zwaar. Patiënten moeten op geregelde tijden hun medicijnen innemen. Ook is de hoeveelheid pillen vrij groot en de bijwerkingen erg hevig.
 
Een van de meest belastende bijwerkingen van de medicijnen is dat de middelen ervoor zorgen dat het vet zich op een andere manier over het lichaam verdeelt. Mensen krijgen vaak ingevallen gezichten waardoor ze er veel zieker uitzien dan ze daadwerkelijk zijn. Ook is de vetbult boven aan de rug een van de symptomen. Gelukkig kan er met plastische chirurgie wat gedaan worden, zodat mensen over straat kunnen zonder zich te hoeven schamen voor de bijkomstigheden van hun ziekte.
 
Ook worden de symptomen zo goed mogelijk bestreden. Hiervoor zijn weer andere medicijnen, afhankelijk van de ziektes die mensen krijgen. Alles bij elkaar zorgt het ervoor dat je een flinke hoeveelheid pillen per dag naar binnen moet werken.
 
Voorkomen
 
De simpelste manier om te voorkomen dat je besmet raakt met HIV is zorgen dat je altijd veilig vrijt, uit de buurt blijft van besmet bloed en je regelmatig laat testen op het moment dat je dat niet hebt gedaan. Hou wel rekening met de incubatietijd van HIV: dat is drie maanden. Het duurt zo lang voordat antistoffen voor het virus zichtbaar worden in het bloed, en daar zoeken doktoren naar als ze willen weten of iemand HIV-besmet is.
 
Niet alleen homoseksuele mannen moeten oppassen, ook vrouwen. De kans dat bij seks tussen vrouwen HIV wordt overgedragen, is redelijk klein, maar niet geheel afwezig. Ook voor de vrouwen geldt dat voorkomen beter is dan genezen.
 
De strijd tegen AIDS is nog lang niet gewonnen. Er komen op dit moment in Nederland zelfs meer besmettingen bij. Het lijkt of iedereen een beetje is vergeten dat Aids nog steeds niet te genezen is. Het kan wel lang duren voordat de eerste verschijnselen de kop opsteken, maar het blijft een dodelijke ziekte.