Biseksueel: een fase of niet?

Gepubliceerd op: 19 oktober 2005

Biseksueel: een fase of niet?
Er lijkt wel een hype te ontstaan rond biseksualiteit. Overal duiken sterren uit de kast die op z’n minst ‘gewoon eens’ met iemand van het eigen geslacht zoenen. We noemen Aukje van Ginneken en Victoria Koblenko. Vervolgens komen drie (hetero-)vrouwenbladen met een artikel over biseksualiteit, namelijk de Yes, de Viva en de Cosmo. Er is maar één conclusie mogelijk: bi’s zijn nog steeds een hot item.

Wat is ‘bi’?

Wat is biseksualiteit eigenlijk? Vaak worden biseksuelen gezien als mensen die niet kunnen kiezen of die ‘er nog niet helemaal over uit zijn’ of ze nou hetero of homo zijn. Of ze worden bestempeld als mensen die door ‘een fase’ in hun leven gaan. Of, nog erger: bi’s zijn homoseksuelen die nog in de ontkenningsfase zitten! Ze snoepen van twee walletjes en doen dat graag zoveel mogelijk. En gaan ze niet allemaal veel sneller vreemd omdat ze meer keuze hebben?
 
Letterlijk betekent biseksualiteit: ‘seksbeleving van beide geslachten’. Bi betekent twee en seksualiteit ‘beleving van seks’. Biseksualiteit houdt dus in dat je seks hebt (of kunt hebben, want je doet het niet constant natuurlijk) met mensen van beide geslachten. Dat klopt redelijk, maar biseksualiteit kan niet alleen daarover gaan: er is simpelweg meer in het leven dan seks alleen. Relaties en gevoel bijvoorbeeld. De betekenis gaat dus niet helemaal op.

Seksueel en/of emotioneel aangetrokken

Volgens het Landelijk Netwerk Biseksualiteit (LNBi) is de definitie van biseksualiteit ‘het fenomeen waarbij iemand seksueel en/of emotioneel zich aangetrokken voelt tot mensen van beide seksen’. Daaruit zou je kunnen concluderen dat biseksualiteit ook alléén emotioneel mogelijk is, zonder seksuele aantrekkingskracht. Ook daar zijn vraagtekens bij te plaatsen.

Als het gaat om puur emotionele betrokkenheid, dan kun je zeggen dat ook iedereen die zowel vrienden als vriendinnen heeft, biseksueel is. Zonder emotionele betrokkenheid is er immers geen diepgaande vriendschap mogelijk.
 
Volgens Frank van den Hoven, bestuurslid van het LNBi, is dat weer te veel overtrokken. “Het gaat om de emotionele verbintenis tussen mensen, maar er is zeker een seksuele prikkel nodig om daadwerkelijk iemand als biseksueel te bestempelen. Vriendschappen tussen beide geslachten zijn bij lange na niet genoeg om iemand bi te noemen.”
 
Freud: bi is een fase
 
De wetenschap heeft ook een aantal visies op biseksualiteit. De bekende psycholoog Freud zag biseksualiteit als een fase in het leven die ieder mens doormaakt. Iedereen is dus vroeg of laat (eventjes) bi. Die fase zou je nodig hebben om te ontdekken waar je nou werkelijk op valt. Pas later kun je dan homo- dan wel heteroseksueel worden.
 
Dat lijkt logisch: in de puberteit zoek je uit wie je daadwerkelijk bent en daar hoort ook bij dat je op het gebied van seks het een en ander experimenteert, of op z’n minst even je twijfels hebt. Toch klopt het niet helemaal. Biseksualiteit is een geaardheid waarbij er simpelweg niet gekozen kan worden tussen beide seksen. 

Bi: fase van hetero naar homo

Ook wordt biseksualiteit vaak gezien als een fase die je doormaakt als je de overgang van hetero naar homo doormaakt. Heel wat homo’s hebben zich tijdens hun eigen acceptatie eerst ‘bi’ genoemd, om er maar voor te zorgen dat er naar de buitenwereld toe nog een mogelijkheid is dat ze op een ‘normale manier’ gaan trouwen.
 
Aan de andere kant worden bi’s door de buitenwereld ook vaak bestempeld als mensen die nog niet van zichzelf hebben geaccepteerd dat ze op mensen van hun eigen geslacht vallen. “Onzin”, zegt van der Hoven. “Klinkklare onzin. Ik kan echt niet kiezen en heb mijn biseksualiteit geheel geaccepteerd. Ik ben niet ho of he. Ik ben bi.”

Kinsey: bi als een puntenschaal
 
Er is een wetenschappelijke test waarmee duidelijk kan worden gezegd wat iemand nou is: de Kinseyschaal. Hierbij wordt er gekeken naar hoe je in het verleden, de toekomst en het liefste emotioneel en seksueel gebonden voelt. Oftewel: met de test wordt gekeken naar je eerdere relaties op zowel liefdes- als vriendschappelijk gebied, naar hoe het er nu uitziet en hoe je het graag zou willen.

Uit die test volgt en getal tussen de één en de zes, waarbij één voor ‘hetero’ en zes voor ‘homoseksueel’ staat. Alles wat daar tussen ligt, staat in meer of mindere mate voor biseksualiteit. 

In procenten 80-20 bi

Een bi-score betekent niet dat je de rest van je leven zult slijten als bi, maar dat je je in principe seksueel en emotioneel aangetrokken voelt – of zou kunnen voelen – tot beide geslachten.

Dat hoeft ook niet gelijk te zijn: het kan best zijn dat je je bijna helemaal homo voelt en ook zo leeft, maar dat je in de toekomst toch íets zou kunnen gaan voelen voor iemand van het andere geslacht. Dat gevoel hoeft niet zo sterk te zijn dat je er ook daadwerkelijk iets mee gaat doen. Een soort van 80-20 verdeling, zeg maar.
 
Iedere bi gaat vreemd
 
Het is niet zo dat je er, als je bi bent, per definitie meerdere relaties op na moet houden. Heel grof gezegd zou je de bi-gemeenschap kunnen verdelen in de ‘monogame bi’s’ en de ‘polygame bi’s’. De monogame bi’s hebben gewoon een relatie en als het uitgaat, komt er weer een nieuwe. Het geslacht van de partner kan wel iedere keer anders zijn. Deze mensen worden in een relatie dan ook vaak bestempeld als zijnde ho of he, terwijl ze voor zichzelf de deur open laten staan en zich bi noemen.
 
De andere groep mensen houdt er wel verschillende relaties of sekscontacten op na. Het zijn mensen die aan één liefde niet genoeg hebben. Dit is niet per se vreemdgaan. Het kan best zijn dat iemand losse man/vrouw contacten heeft zonder een relatie. Of dat er binnen een relatie zo nu en dan een derde bij komt voor een trio'tje. Of het stel gaat samen naar een parenclub.  

PolyAmory: vreemdgaan?

De meest verregaande vorm is dat mensen náást elkaar verschillende relaties hebben waar de verschillende partners het ook van elkaar weten. Dit is geen vreemdgaan, maar gewoon een vrije relatie. Een naam die steeds meer in schwung raakt voor deze tak van biseksualiteit is ‘polyamory’. Er is zelfs al een website voor: zie de link hiernaast.
 
Polyamory is een stroming van mensen die graag meerdere relaties tegelijk willen hebben. Dit zijn mensen van alle geaardheden. Het is iets dat is komen overwaaien uit Amerika en nu ook in ons land op lijkt te bloeien. Polygamie en polyamory zijn niet iets dat alleen en specifiek voor bi’s is; het komt er hooguit wat eerder voor. En polyamisten zien hun voorkeur niet als vreemdgaan. Sterker nog: volgens de organisatie achter de eerder genoemde website is het zelfs dé manier om vreemdgaan te voorkomen. Je hoeft er immers niet over te liegen, en als het met wederzijdse instemming goed gaat, is iedereen blij.
 
Wie is bi?
 
Er zijn in de geschiedenis, en ook heden ten dage, een hoop bekende mensen die biseksueel zijn of waren. Beroemde voorbeelden waren bijvoorbeeld Alexander de Grote. Maar ook nu zijn er heel wat celebs min of meer bi (bezig geweest). Denk eens aan Aukje van Ginneken, Georgina Verbaan en Angelina Jolie. En wie herinnert zich niet 'de zoen' van Madonna met Britney Spears? Toch bestempelen ze zichzelf niet meteen als bi: ze hebben hooguit eens een ‘uitstapje’ gemaakt naar iemand van het eigen geslacht. Feitelijk gezien zóu je het kunnen omschrijven als een biseksuele actie.
 
De ontkenning van de celebs en de onzichtbaarheid van bekende bi's kan te maken hebben met het feit dat biseksualiteit moeilijk te bevatten is. Het heeft een onvoorspelbaar karakter en heeft zeker in onze maatschappij een vieze nasmaak vanwege de vele vooroordelen. 
 
Oh, die is bi!
 
Je bent biseksueel als je zelf vind dat je bi bent, en anders niet. Daarbij komt dat je simpelweg niet kunt kiezen tussen beide geslachten en van allebei houdt. Frank van der Hoven: “Bi’s houden van mensen. Dat is het belangrijkste. Ik hou van mensen en kan verliefd worden op mensen, niet op een geslacht.”
 
Via de links hiernaast vind je onder andere de test waarmee je zelf kunt testen hoe hetero/bi/homo je nou eigenlijk bent. Meer info? Bezoek dan via de genoemde links de website van de LNBi en de site over polyamory.