Gesodomieter in schrijversland
Auteur beschuldigt schrijfster van plagiaat
Gepubliceerd op: 23 augustus 2005
Sodoms Zaad in Nederland biedt een overzicht van het ontstaan van homoseksualiteit in de vroegmoderne tijd. Volgens Van der Meer zijn hieruit verschillende alinea’s, zinsdelen tot zelfs een hele pagina, met hier en daar slechts enkele wijzigingen in woordvolgorde, volledig overgenomen. “Bij lezing bleek dat alle gegevens over sodomie, processen en subculturele gewoontes aan mijn publicatie ontleend waren. Ook alle details over de ceremonie van openbare executies komen uit mijn werk, evenals bijna alle namen in het boek.”
Geen bronvermelding
Van der Meer heeft wel contact gehad met Anja Sicking over haar te publiceren roman, die verhaalt over sodomietenvervolgingen van 1730. “Mevrouw Sicking heeft me, zeer tegen mijn wens, gebeld en beweert dat wat ze gedaan heeft mag, omdat het een kwestie van fictionaliseren betreft. Ze heeft me ook laten weten omwille van de authenticiteit echte historische details te hebben willen gebruiken. Sicking ging zo ver te suggereren dat, omdat ik mijn onderzoek gepubliceerd heb, het haar vrij staat daar uit te putten.” Hij verwijt Sicking niet te refereren aan zijn proefschrift. Er wordt in het boek geen enkele bron genoemd.
Duitse en Engelse vertaling
Binnenkort verschijnt een Duitse en volgend jaar een Engelse vertaling bij Uitgeverij Contact. Volgens Mizzi van der Pluijm van deze uitgeverij is men daar eventueel bereid in de Engelse vertaling een bronvermelding op te nemen. “Dat was op een gegeven moment een voorstel van ons, nadat wij Van der Meer herhaaldelijk hadden gevraagd om samen tot een oplossing te komen.”
Wel verdedigt ze de handelswijze van Sicking. “Het is de keuze van de schrijver om het zo te doen. Zij vond het afbreuk doen aan het fictionele karakter van het boek. De lezer moet in het fictieve verhaal blijven geloven in plaats van door bronvermelding en verwijzingen terug te moeten keren in de realiteit.”
Bewondering
“Het gebeurt vaker dat er boeken verschijnen zonder bronvermelding. Je kunt erover discussiëren of het netjes is of niet, maar in dit geval heeft mevrouw Sicking in diverse publicaties laten weten erg te spreken te zijn over het werk van Van der Meer en dat enorm te bewonderen.
Dat heeft ze nooit onder stoelen of banken gestoken. Ook heeft ze verschillende malen contact gehad met Van der Meer over zijn werk en wij naderhand voor een nette afhandeling. Maar wanneer is iets netjes afgehandeld? Wij vinden dat Van der Meer zich een beetje vreemd opstelt door maar niet aan te geven hoe we hier dan wél uit kunnen komen.”
Plagiaat?
De vraag is of ‘de bewondering voor Van der Meer’s werk’ voor een rechter voldoende is om de beschuldiging van plagiaat van tafel te vegen. Volgens Van der Pluijm wel. “Dit soort situaties komt heel vaak voor. Wij zien een eventuele rechtzaak dan ook met vertrouwen tegemoet.”
Onderstaand een aantal passages uit het boek en de door Van der Meer uitgezochte bijbehorende passages uit zijn wetenschappelijk werk.
Sicking - p.72
ben ik nu ook beter op de hoogte van de verschillen tussen man en vrouw. Zo zijn mannen bijvoorbeeld van nature goed toegerust zichzelf te beheersen. Vrouwen zijn daarentegen onverzadigbaar en kunnen zichzelf maar moeilijk in bedwang houden. Het is dus logisch dat de vrouw zich aan de man moet onderwerpen, anders zou het een wilde boel worden. Ik weet nu ook hoe dit verschil in zelfbeheersing is ontstaan. Het vrouwelijk lichaam is de incomplete versie van dat van de man. Dat is gemakkelijk aan te tonen. Ik heb er vroeger nooit bij stilgestaan, maar nu ik er meer van weet, zie ook ik dat - het is wat onbetamelijk om te zeggen - het vrouwelijk lichaam op een bepaalde plaats de buitenste binnen gekeerde versie van het mannelijk lichaam
Van der Meer - p. 171
Het vrouwelijk lichaam was een incomplete versie van het mannelijk lichaam; vrouwelijke genitaliën waren de buitenstebinnen gekeerde versie van mannelijke genitaliën (....) Zulke sekseverschillen impliceerden een in de natuur verankerde hiërarchie en verschil in capaciteiten, die gerelateerd waren aan de excespsychologie. Als het lichaam een tempel was en door matigheid rein moest worden gehouden, was de man daartoe van nature beter toegerust dan de vrouw met haar incomplete lichaam, kon de vrouw zelfs dat van nature onverzadigbaar wellustig wezen zijn, dat in kluchten en blijspelen van de middeleeuwen en de zeventiende eeuw zo vaak opdook. Hij moest van nature in staat geacht worden weerstand te bieden aan alle verlokkingen, zij kon dat alleen als ze zich schikte naar de natuurlijke hiërarchie.
Sicking - p. 101
Er moest nu worden ingegrepen. Het aantal gevallen nam nog steeds toe. Zij beweerden dat de Domkerk de vorige eeuw niet zomaar voor een deel was ingestort; die vingerwijzing Gods had niet mogen worden genegeerd,
p. 101
Borgholt beweerde dat het heel wel mogelijk was dat de stomme zonde Gods straf was voor al die andere zonden, de ultieme proef op de som. Er moest nu worden ingegrepen, anders zou Hij land en volk vernietigen, zoals eertijds Sodom en Gomorra.
Van der Meer - p. 162
Waarschuwingen waren er inmiddels al zonder tal geweest: had God geen oorlogen, watervloeden, veepest en neringloosheid gezonden? Ook het feit dat een deel van de Dom in Utrecht aan het einde van de zeventiende eeuw was ingestort tijdens zware stormen, heette in 1730 een vingerwijzing Gods te zijn geweest
p. 162-163
Nu sodomie dan ook hier gangbaar was geworden, kon dat heel wel Gods straf zijn voor al die andere zonden, de ultieme proef op de som. Als er nu niet ingegrepen werd, zou Hij, zoals eertijds Sodom, land en volk vernietigen.
Sicking - p. 125
Er vielen veel woorden die ik niet kende, zoals ‘buggeren’, ‘boggeren’ en ‘bougeren’ of iets dergelijks. Een vrouw had het over ‘een kale boer met de vuist maken’.
Van der Meer - p. 75
ze buggerden, boggerden of bougerden, ... maakten een kale boer of Wilhelmus met de vuist
Sicking - p. 150
Hij zei dat hij Monsieur een paar keer met Everard Het Serpent had zien binnengaan, meesta1 op vrijdag of zaterdag en dat kon geen toeval zljn. Monsieur en Everard zouden bij het groepje mannen horen dat in de loop van de avond altijd naar de bovenverdieping ging, waar ze wijn dronken en elkaar met de hand de natuur uit joegen
Van der Meer - p. 246
Het Serpent had twee verdiepingen. Beneden bedienden Bakbandts vrouw, meid en dochtertje het gebruikelijke publiek van de Vismarkt. De sodomieten troffen elkaar boven, waar alleen Jurri de bestellingen aannam. Zijn vrouw of de meid reikten hem die boven aan de trap aan.
RozeRijk.nl besteedde eerder aandacht aan Sodoms Zaad in Nederland. Theo van der Meer was destijds te gast in het VPRO-programma Onvoltooid Verleden Tijd (OVT), waar hij onder andere sprak over zijn boek. Klik hier om direct naar die uitzending te gaan.
Geen bronvermelding
Van der Meer heeft wel contact gehad met Anja Sicking over haar te publiceren roman, die verhaalt over sodomietenvervolgingen van 1730. “Mevrouw Sicking heeft me, zeer tegen mijn wens, gebeld en beweert dat wat ze gedaan heeft mag, omdat het een kwestie van fictionaliseren betreft. Ze heeft me ook laten weten omwille van de authenticiteit echte historische details te hebben willen gebruiken. Sicking ging zo ver te suggereren dat, omdat ik mijn onderzoek gepubliceerd heb, het haar vrij staat daar uit te putten.” Hij verwijt Sicking niet te refereren aan zijn proefschrift. Er wordt in het boek geen enkele bron genoemd.
Duitse en Engelse vertaling
Binnenkort verschijnt een Duitse en volgend jaar een Engelse vertaling bij Uitgeverij Contact. Volgens Mizzi van der Pluijm van deze uitgeverij is men daar eventueel bereid in de Engelse vertaling een bronvermelding op te nemen. “Dat was op een gegeven moment een voorstel van ons, nadat wij Van der Meer herhaaldelijk hadden gevraagd om samen tot een oplossing te komen.”
Wel verdedigt ze de handelswijze van Sicking. “Het is de keuze van de schrijver om het zo te doen. Zij vond het afbreuk doen aan het fictionele karakter van het boek. De lezer moet in het fictieve verhaal blijven geloven in plaats van door bronvermelding en verwijzingen terug te moeten keren in de realiteit.”
Bewondering
“Het gebeurt vaker dat er boeken verschijnen zonder bronvermelding. Je kunt erover discussiëren of het netjes is of niet, maar in dit geval heeft mevrouw Sicking in diverse publicaties laten weten erg te spreken te zijn over het werk van Van der Meer en dat enorm te bewonderen.
Dat heeft ze nooit onder stoelen of banken gestoken. Ook heeft ze verschillende malen contact gehad met Van der Meer over zijn werk en wij naderhand voor een nette afhandeling. Maar wanneer is iets netjes afgehandeld? Wij vinden dat Van der Meer zich een beetje vreemd opstelt door maar niet aan te geven hoe we hier dan wél uit kunnen komen.”
Plagiaat?
De vraag is of ‘de bewondering voor Van der Meer’s werk’ voor een rechter voldoende is om de beschuldiging van plagiaat van tafel te vegen. Volgens Van der Pluijm wel. “Dit soort situaties komt heel vaak voor. Wij zien een eventuele rechtzaak dan ook met vertrouwen tegemoet.”
Onderstaand een aantal passages uit het boek en de door Van der Meer uitgezochte bijbehorende passages uit zijn wetenschappelijk werk.
Sicking - p.72
ben ik nu ook beter op de hoogte van de verschillen tussen man en vrouw. Zo zijn mannen bijvoorbeeld van nature goed toegerust zichzelf te beheersen. Vrouwen zijn daarentegen onverzadigbaar en kunnen zichzelf maar moeilijk in bedwang houden. Het is dus logisch dat de vrouw zich aan de man moet onderwerpen, anders zou het een wilde boel worden. Ik weet nu ook hoe dit verschil in zelfbeheersing is ontstaan. Het vrouwelijk lichaam is de incomplete versie van dat van de man. Dat is gemakkelijk aan te tonen. Ik heb er vroeger nooit bij stilgestaan, maar nu ik er meer van weet, zie ook ik dat - het is wat onbetamelijk om te zeggen - het vrouwelijk lichaam op een bepaalde plaats de buitenste binnen gekeerde versie van het mannelijk lichaam
Van der Meer - p. 171
Het vrouwelijk lichaam was een incomplete versie van het mannelijk lichaam; vrouwelijke genitaliën waren de buitenstebinnen gekeerde versie van mannelijke genitaliën (....) Zulke sekseverschillen impliceerden een in de natuur verankerde hiërarchie en verschil in capaciteiten, die gerelateerd waren aan de excespsychologie. Als het lichaam een tempel was en door matigheid rein moest worden gehouden, was de man daartoe van nature beter toegerust dan de vrouw met haar incomplete lichaam, kon de vrouw zelfs dat van nature onverzadigbaar wellustig wezen zijn, dat in kluchten en blijspelen van de middeleeuwen en de zeventiende eeuw zo vaak opdook. Hij moest van nature in staat geacht worden weerstand te bieden aan alle verlokkingen, zij kon dat alleen als ze zich schikte naar de natuurlijke hiërarchie.
Sicking - p. 101
Er moest nu worden ingegrepen. Het aantal gevallen nam nog steeds toe. Zij beweerden dat de Domkerk de vorige eeuw niet zomaar voor een deel was ingestort; die vingerwijzing Gods had niet mogen worden genegeerd,
p. 101
Borgholt beweerde dat het heel wel mogelijk was dat de stomme zonde Gods straf was voor al die andere zonden, de ultieme proef op de som. Er moest nu worden ingegrepen, anders zou Hij land en volk vernietigen, zoals eertijds Sodom en Gomorra.
Van der Meer - p. 162
Waarschuwingen waren er inmiddels al zonder tal geweest: had God geen oorlogen, watervloeden, veepest en neringloosheid gezonden? Ook het feit dat een deel van de Dom in Utrecht aan het einde van de zeventiende eeuw was ingestort tijdens zware stormen, heette in 1730 een vingerwijzing Gods te zijn geweest
p. 162-163
Nu sodomie dan ook hier gangbaar was geworden, kon dat heel wel Gods straf zijn voor al die andere zonden, de ultieme proef op de som. Als er nu niet ingegrepen werd, zou Hij, zoals eertijds Sodom, land en volk vernietigen.
Sicking - p. 125
Er vielen veel woorden die ik niet kende, zoals ‘buggeren’, ‘boggeren’ en ‘bougeren’ of iets dergelijks. Een vrouw had het over ‘een kale boer met de vuist maken’.
Van der Meer - p. 75
ze buggerden, boggerden of bougerden, ... maakten een kale boer of Wilhelmus met de vuist
Sicking - p. 150
Hij zei dat hij Monsieur een paar keer met Everard Het Serpent had zien binnengaan, meesta1 op vrijdag of zaterdag en dat kon geen toeval zljn. Monsieur en Everard zouden bij het groepje mannen horen dat in de loop van de avond altijd naar de bovenverdieping ging, waar ze wijn dronken en elkaar met de hand de natuur uit joegen
Van der Meer - p. 246
Het Serpent had twee verdiepingen. Beneden bedienden Bakbandts vrouw, meid en dochtertje het gebruikelijke publiek van de Vismarkt. De sodomieten troffen elkaar boven, waar alleen Jurri de bestellingen aannam. Zijn vrouw of de meid reikten hem die boven aan de trap aan.
RozeRijk.nl besteedde eerder aandacht aan Sodoms Zaad in Nederland. Theo van der Meer was destijds te gast in het VPRO-programma Onvoltooid Verleden Tijd (OVT), waar hij onder andere sprak over zijn boek. Klik hier om direct naar die uitzending te gaan.