“Hoop op een objectief ambtsbericht”

Gepubliceerd op: 21 juli 2006

“Hoop op een objectief ambtsbericht”
Eind juli 2005. Een verhaal en vooral twee foto’s choqueren Nederland. De foto's staan in alle kranten en op internet. Twee jongens met blinddoeken die op het punt staan opgehangen te worden. Mahmoud Asgari en Ayez Marhoni, twee jongens die volgens de Iraanse autoriteiten opgehangen zijn omdat ze zich schuldig hebben gemaakt aan verkrachting en ontvoering. Volgens de beschaafde wereld waren het slechts geliefden.
 
We zijn nu een jaar verder. Waar vorig jaar honderden mensen stil stonden bij de dood van de jongens en hun steun betuigden aan homoseksuelen in het streng islamitische Iran, was er woensdag bij een herdenking op het homomonument in Amsterdam slechts een handjevol mensen aanwezig.
 
In Memoriam met ballonnen
 
Toch was de bijeenkomst er niet minder indrukwekkend om. Drie sprekers, COC-voorzitter Frank van Dalen, Saba Rawi, de Nederlandse vertegenwoordiger van de Persian Gay and Lesbian Organisation (PGLO) en Hoseini Farshad, de voorzitter van de International Federation of Iranian Refugees (IFIR) deden een oproep om vooral niet te vergeten wat er is gebeurd. Aansluitend werd een in memoriam uitgesproken en zijn honderden witte ballonnen opgelaten.
 
Wat is er gebeurd
 
Meteen na het bekendmaken van het nieuws dat er mensen in Iran ter dood worden veroordeeld om hun geaardheid, is door het Ministerie van Vreemdelingenzaken en Integratie besloten om geen homoseksuele asielzoekers meer terug te sturen naar dit land. Dit pardon zou slechts voor een paar maanden gelden.
 
Ondertussen is door het Ministerie van Buitenlandse Zaken onderzoek gedaan naar de leefsituatie van homoseksuelen in Iran. In februari dit jaar is een nieuw ambtsbericht voor het land uitgegeven. De letterlijke tekst: 'Hoewel homoseksualiteit in het openbare leven een taboe is, is het voor homoseksuele mannen en vrouwen niet totaal onmogelijk om op maatschappelijk en sociaal gebied te functioneren. Het is daarbij volgens bronnen wel zaak, hoe vervelend ook, niet al te openlijk voor de seksuele geaardheid uit te komen.'
 
Bron: een Iraanse krant
 
Ook worden de twee jongens die vorig jaar zijn opgehangen in het ambtsbericht genoemd. In het stuk wordt openlijk getwijfeld aan de reden voor de ophanging. Volgens het ambtsbericht zou het gaan om twee meerderjarige jongens die een dertienjarige hadden verkracht. Deze conclusie wordt getrokken naar aanleiding van een interview met de vader van het vermeende dertienjarige slachtoffer dat is gepubliceerd in het Iraanse dagblad Quds.
 
Voor minister Verdonk van Vreemdelingenzaken en Integratie genoeg reden om het pardon weer in te trekken. In een brief aan de Tweede Kamer legde ze uit dat het niet geheel onmogelijk is om als homoseksueel te leven in Iran. Er zou geen reden zijn om asielzoekers nog langer hier te houden.
 
Protest
 
Deze brief en het nieuwe ambtsbericht zorgden voor veel tegenstand bij onder andere het COC, Amnesty International en Human Rights Watch. De kritiek luidde dat het ambtsbericht teveel is gebaseerd op bronnen in de buurt van de Iraanse autoriteiten en er geen gedegen onderzoek zou zijn gedaan naar de daadwerkelijke leefsituatie van homoseksuelen in het land. Hierop heeft de Tweede Kamer de minister gedwongen om het pardon met een aantal maanden te verlengen.
 
Nu is het wachten op een nieuw ambtsbericht, dat in september wordt uitgebracht. Dit bericht zou uitsluitsel moeten geven voor de homoseksuele asielzoekers uit Iran die in ons land verblijven. Een van hen is de woordvoerder van de PGLO in Nederland, Saba Rawi. Hij verblijft nu een aantal jaren in Nederland, maar is, zoals vele anderen, nog niet zeker van zijn toekomst.
 
Verkeerde berichten
 
“Er zijn al jaren een verkeerd ambtsberichten over Iran in gebruik,” aldus Rawi. “Wat het nog kwalijker maakt is dat de IND beslist over mensen op basis van die verkeerde informatie. Ik heb geen idee met wie Buitenlandse Zaken gesproken heeft in Iran. Het ambtsbericht geeft een veel te positief beeld.”
 
“Volgens het bericht zijn er mogelijkheden om sites te bezoeken en om elkaar te ontmoeten. Dit gaat in de praktijk heel moeilijk, overal is politie aanwezig om te controleren. Soms zijn ze herkenbaar, maar meestal is het politie in burgerkleding. Buiten de controles van de politie is er ook nog het gevaar verraden te worden door mensen in de omgeving of familie. Homoseksualiteit is niet alleen verboden door de regering, maar ook binnen de islam een doodzonde. Dit zorgt ervoor dat mensen gemakkelijk de zedenpolitie bellen als er vermoedens zijn dat iemand homoseksueel is, met alle gevolgen van dien.”
 
Verkeerd beeld over Iran
 
“In Nederland bestaat vaak het beeld dat men in Iran geen idee heeft wat er in de rest van de wereld speelt. Dat is niet juist. In Iran weet men precies wat er aan de hand is. Regelmatig zijn er reportages over demonstraties tegen Iran die in andere landen gehouden worden. Maar altijd met het commentaar dat zulke demonstraties niet goed zijn voor de Iraanse bevolking.”
 
Rawi : “Ik hoop dat het nieuwe bericht niet te positief is en niet te negatief, maar objectief met goede informatie.”  Het wachten is nu op het nieuwe ambtsbericht, dat wordt uitgebracht in september. Tot dit nieuwe bericht zullen er geen asielzoekers worden uitgezet naar Iran.