Meer acceptatie voor Japanse transseksuelen
Gepubliceerd op: 05 juni 2006
Voor de meeste Japanners ziet Takafumi Fujio eruit als een gewone man van middelbare leeftijd met een gemiddeld salaris. Kortgeknipt haar, dikke armen en een diepe zware stem. Maar tot vier jaar geleden, toen de medewerker van een levensmiddelenbedrijf startte met hormoontherapie, was hij een vrouw. Sterker nog: hij was een huisvrouw en moeder van twee kinderen.
Veranderingen
Fujio is één van de zeven- tot tienduizend Japanners die geloven dat ze in het verkeerde lichaam zijn geboren. Een seksuele minderheid die tot voor kort verborgen was voor de rest van de wereld omdat Fujito en de zijnen niet gewenst waren in de Japanse maatschappij. Maar dat is nu snel aan het veranderen, waarmee de Japanse cultuur, die het belang van de groep nog vaak boven het belang van het individu stelt, langzaam verandert.
Japans eerste geslachtsveranderende operatie was in 1998. De eerste transseksueel en verschillende homopolitici zijn daarna in 2003 verkozen in het parlement. Een revolutionaire wetswijziging die het mogelijk maakte dat sommige transseksuelen officieel hun geslacht konden laten veranderen, volgde het jaar daarop.
Zelfvertrouwen
De veranderingen hebben de verschillende seksuele minderheden in Japan meer zelfvertrouwen gegeven. Daardoor zijn ze eerder bereid zijn om uit de kast te komen.
“Deze veranderingen zijn veel te laat,” zegt Fujio in een interview, waarmee hij wees op de effecten die de veranderingen in korte tijd hebben gehad. “Ik denk dat de wet mensen aan het denken heeft gezet: ‘Als het land en de regering deze mensen erkend, moeten ze wel acceptabel zijn’. Zichtbaarheid en wetswijzigingen zijn een deel van de algemene trend in Japan naar meer persoonlijke vrijheid."
Internet
Technologie en traditie hebben ook een rol gespeeld. Het internet heeft veel informatie verspreid over alternatieve levensstijlen, iets waar de groepsgeorienteerde Japanners eigenlijk nooit mee bezig waren. Japan heeft een gebrek heeft aan diep gewortelde religieuze regels over hoe met seks om dient te gaan, mensen die zich steeds meer bewust werden van 'andere' seksuele orientaties, wisten vaak niet wat ze daarmee moesten. Het internet hielp hen.
De groter wordende zichtbaarheid is een ommekeer voor mensen als Fujio. Mensen die zijn opgegroeid in het naoorlogse Japan waar het praten over transseksualiteit zeldzaam was. “De transseksuele gemeenschap had een groot dilemma. Als we de openbaarheid zochten, riskeerden we onze baan en levensonderhoud. Maar als we stil bleven, zou er niets veranderen,”zegt Aya Kamikawa, Japans eerste en tot nu toe enige transseksuele politicus.
Geslacht veranderen
Sinds 2003 lobbyt de - als man geboren - Kamikawa voor veranderingen op zowel landelijk als lokaal niveau voor transseksuelen. Ze maakte werk van de wet die geslachtsverandering legaal maakt en voerde een succesvolle lobby voor onnodige vermeldingen van het geslacht in publieke documenten. Toch zijn er nog steeds veel obstakels te nemen voor dat er complete acceptatie is.
Onder de wet die in 2004 is ingegaan, kunnen bijvoorbeeld alleen ongetrouwde en kinderloze transseksuelen hun officiële geslacht veranderen. Zodra iemand een kind krijgt, kan het geslacht niet meer veranderd worden. Dit om te voorkomen dat een man/vrouw-ouderpaar opeens een man/man of vrouw/vrouw-ouderpaar wordt, iets dat volgens de Japanse wet verboden is.
Tandarts
Aanvragers moeten ook een geslachtsveranderende operatie hebben gehad en twee artsen moeten beiden de diagnose gender identity disorder (de medische term voor transseksualiteit) hebben gesteld. Takafumi Fujio komt zo dus al niet in aanmerking: hij kreeg als vrouw al twee kinderen.
Volgens het ministerie van Justitie hebben nog maar 151 mensen in Japan officieel hun geslacht laten veranderen tussen juli 2004, toen de wet van kracht werd, en maart 2005. Ondanks alle veranderingen in de maatschappij, heeft transseksualiteit nog steeds een stigma in Japan. Transseksuelen zeggen dat het moeilijk is om werk te zoeken of om zelfs naar de tandarts te gaan. Dit allemaal om de angst dat hun originele geslacht kan worden ontdekt door documenten zoals een pasje van de zorgverzekering.
Trans en homo
Bovendien hebben transseksuelen te maken met het feit dat sommigen ook nog homoseksueel zijn. Een huwelijk met iemand van hetzelfde geslacht is verboden in Japan, een ziekenhuisbezoek door je homoseksuele partner kan worden tegengehouden en het is onmogelijk voor homostellen om een huis te vinden of de partner aan te wijzen als erfgenaam.
“We hebben geen rechtsbescherming of verzekeringen of wat dan ook en dat veroorzaakt veel zorgen,” zegt Aki Nomiya, die als man geboren is, maar nu als vrouw met een vrouwelijke partner leeft. Ze heeft nog geen volledige geslachtsverandering ondergaan. Nomiya pleit ervoor dat Japan de regels van andere landen overneemt als het gaat om partnerschappen en het geven van rechten voor ongetrouwde stellen.
Maatschappij
De Japanse overheid vindt echter dat het land nog niet klaar is voor nog meer grote veranderingen. “Het is een erg ingewikkeld en diffuus probleem dat met veel zorg moet worden aangepakt,” zegt Kunio Koide, werkzaam bij het Ministerie van Justitie. “Ik zie op dit moment geen brede maatschappelijke steun voor veranderingen.”
Japans eerste openlijke homoseksuele politicus, Kanako Otsuji, heeft sinds 2003 een zetel in de prefectuur in Osaka. Hij voerde een succesvolle lobby om de locale regels voor de woningbouw te veranderen. Ongetrouwde stellen, inclusief homoseksuelen en transseksuelen mogen nu aanspraak maken op de huizen. “Mijn generatie is de eerste geweest die openlijk spreekt over de rechten van seksuele minderheden op een manier dat het ook zin heeft,” aldus Otsuji.
Het wachten blijft op verdere seksuele bevrijding in een land waar iedereen gewend is om zichzelf altijd op de tweede plaats te zetten en het landsbelang voor te laten gaan.
Veranderingen
Fujio is één van de zeven- tot tienduizend Japanners die geloven dat ze in het verkeerde lichaam zijn geboren. Een seksuele minderheid die tot voor kort verborgen was voor de rest van de wereld omdat Fujito en de zijnen niet gewenst waren in de Japanse maatschappij. Maar dat is nu snel aan het veranderen, waarmee de Japanse cultuur, die het belang van de groep nog vaak boven het belang van het individu stelt, langzaam verandert.
Japans eerste geslachtsveranderende operatie was in 1998. De eerste transseksueel en verschillende homopolitici zijn daarna in 2003 verkozen in het parlement. Een revolutionaire wetswijziging die het mogelijk maakte dat sommige transseksuelen officieel hun geslacht konden laten veranderen, volgde het jaar daarop.
Zelfvertrouwen
De veranderingen hebben de verschillende seksuele minderheden in Japan meer zelfvertrouwen gegeven. Daardoor zijn ze eerder bereid zijn om uit de kast te komen.
“Deze veranderingen zijn veel te laat,” zegt Fujio in een interview, waarmee hij wees op de effecten die de veranderingen in korte tijd hebben gehad. “Ik denk dat de wet mensen aan het denken heeft gezet: ‘Als het land en de regering deze mensen erkend, moeten ze wel acceptabel zijn’. Zichtbaarheid en wetswijzigingen zijn een deel van de algemene trend in Japan naar meer persoonlijke vrijheid."
Internet
Technologie en traditie hebben ook een rol gespeeld. Het internet heeft veel informatie verspreid over alternatieve levensstijlen, iets waar de groepsgeorienteerde Japanners eigenlijk nooit mee bezig waren. Japan heeft een gebrek heeft aan diep gewortelde religieuze regels over hoe met seks om dient te gaan, mensen die zich steeds meer bewust werden van 'andere' seksuele orientaties, wisten vaak niet wat ze daarmee moesten. Het internet hielp hen.
De groter wordende zichtbaarheid is een ommekeer voor mensen als Fujio. Mensen die zijn opgegroeid in het naoorlogse Japan waar het praten over transseksualiteit zeldzaam was. “De transseksuele gemeenschap had een groot dilemma. Als we de openbaarheid zochten, riskeerden we onze baan en levensonderhoud. Maar als we stil bleven, zou er niets veranderen,”zegt Aya Kamikawa, Japans eerste en tot nu toe enige transseksuele politicus.
Geslacht veranderen
Sinds 2003 lobbyt de - als man geboren - Kamikawa voor veranderingen op zowel landelijk als lokaal niveau voor transseksuelen. Ze maakte werk van de wet die geslachtsverandering legaal maakt en voerde een succesvolle lobby voor onnodige vermeldingen van het geslacht in publieke documenten. Toch zijn er nog steeds veel obstakels te nemen voor dat er complete acceptatie is.
Onder de wet die in 2004 is ingegaan, kunnen bijvoorbeeld alleen ongetrouwde en kinderloze transseksuelen hun officiële geslacht veranderen. Zodra iemand een kind krijgt, kan het geslacht niet meer veranderd worden. Dit om te voorkomen dat een man/vrouw-ouderpaar opeens een man/man of vrouw/vrouw-ouderpaar wordt, iets dat volgens de Japanse wet verboden is.
Tandarts
Aanvragers moeten ook een geslachtsveranderende operatie hebben gehad en twee artsen moeten beiden de diagnose gender identity disorder (de medische term voor transseksualiteit) hebben gesteld. Takafumi Fujio komt zo dus al niet in aanmerking: hij kreeg als vrouw al twee kinderen.
Volgens het ministerie van Justitie hebben nog maar 151 mensen in Japan officieel hun geslacht laten veranderen tussen juli 2004, toen de wet van kracht werd, en maart 2005. Ondanks alle veranderingen in de maatschappij, heeft transseksualiteit nog steeds een stigma in Japan. Transseksuelen zeggen dat het moeilijk is om werk te zoeken of om zelfs naar de tandarts te gaan. Dit allemaal om de angst dat hun originele geslacht kan worden ontdekt door documenten zoals een pasje van de zorgverzekering.
Trans en homo
Bovendien hebben transseksuelen te maken met het feit dat sommigen ook nog homoseksueel zijn. Een huwelijk met iemand van hetzelfde geslacht is verboden in Japan, een ziekenhuisbezoek door je homoseksuele partner kan worden tegengehouden en het is onmogelijk voor homostellen om een huis te vinden of de partner aan te wijzen als erfgenaam.
“We hebben geen rechtsbescherming of verzekeringen of wat dan ook en dat veroorzaakt veel zorgen,” zegt Aki Nomiya, die als man geboren is, maar nu als vrouw met een vrouwelijke partner leeft. Ze heeft nog geen volledige geslachtsverandering ondergaan. Nomiya pleit ervoor dat Japan de regels van andere landen overneemt als het gaat om partnerschappen en het geven van rechten voor ongetrouwde stellen.
Maatschappij
De Japanse overheid vindt echter dat het land nog niet klaar is voor nog meer grote veranderingen. “Het is een erg ingewikkeld en diffuus probleem dat met veel zorg moet worden aangepakt,” zegt Kunio Koide, werkzaam bij het Ministerie van Justitie. “Ik zie op dit moment geen brede maatschappelijke steun voor veranderingen.”
Japans eerste openlijke homoseksuele politicus, Kanako Otsuji, heeft sinds 2003 een zetel in de prefectuur in Osaka. Hij voerde een succesvolle lobby om de locale regels voor de woningbouw te veranderen. Ongetrouwde stellen, inclusief homoseksuelen en transseksuelen mogen nu aanspraak maken op de huizen. “Mijn generatie is de eerste geweest die openlijk spreekt over de rechten van seksuele minderheden op een manier dat het ook zin heeft,” aldus Otsuji.
Het wachten blijft op verdere seksuele bevrijding in een land waar iedereen gewend is om zichzelf altijd op de tweede plaats te zetten en het landsbelang voor te laten gaan.