Steeds meer hiv-positieven in Nederland

Logisch gevolg of stille ramp?

Gepubliceerd op: 17 april 2006

Steeds meer hiv-positieven in Nederland
Volgens de laatste gegevens is het aantal mensen met hiv het afgelopen jaar flink gestegen. De laatste voorlopige cijfers spreken zelfs van een toename van 22 procent.

Hoe kan het dat er zoveel meer mensen zijn die het virus met zich meedragen? En waarom zijn het voornamelijk homo- en biseksuele mannen?
 
Sinds de eerste hiv-epidemie is er veel veranderd. In de beginjaren stond het krijgen van hiv gelijk aan de dood. Als je positief was, kreeg je binnen niet al te lange tijd aids en overleed je vaak snel. De medische wereld wist aanvankelijk niet wat te doen, en pas een paar jaar later verschenen de eerste medicijnen, die in eerste instantie nog lang niet deden wat ze moesten doen.
 
Chronische ziekte
 
Inmiddels zijn we meer dan twintig jaar verder. De medicijnen zijn een stuk beter geworden en aids is niet langer een dagelijks onderwerp van gesprek. De angst lijkt daardoor een stuk minder.

Hiv is weliswaar nog steeds niet te genezen, maar het dragen van het virus staat niet meer gelijk aan een doodsvonnis. “Hiv wordt gezien als een chronische ziekte in plaats van een dodelijke,” zegt Jelle Houtsma, voorzitter van  Hiv-vereniging Nederland.
 
Begin april is het RIVM (Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu) met nieuwe soa- en hivcijfers naar buiten gekomen. Daaruit zou blijken dat het aantal hiv-geïnfecteerden met ruim 22 procent is gestegen. Onder homo en bi-mannen zou dat zelfs meer dan 25 procent meer zijn ten opzichte van 2004.
 
Explosieve groei
 
Houtsma: “De nieuwste cijfers laten wel een erg explosieve groei zien. Het zijn nog maar voorlopig cijfers en ik moet nog zien hoe dit in de definitieve cijfers wordt vertaald. Toch klopt het wel dat er meer mensen met hiv in ons land zijn dan een jaar geleden.” Volgens Houtsma heeft dit verschillende redenen.
 
“Het is zo dat de medicijnen steeds beter worden en daardoor blijven mensen steeds langer leven. Er komen ook jaarlijks een aantal nieuwe besmettingen bij, maar doordat er minder mensen doodgaan, zal het aantal positieven steeds groter worden.”
 
Onveilige seks
 
Ook het RIVM geeft verschillende redenen voor de groei. Er wordt meer getest, dus meer mensen ontdekken dat ze hiv hebben. Verder worden ook verbeterde registratie en een verhoogde alertheid genoemd. Als laatste wordt meer onveilige seks genoemd, vooral bij homo- en bimannen. 
 
Volgens een Brits onderzoek spelen bij het verminderd condoomgebruik een aantal zaken een rol. Een van de belangrijkste zaken is dat het wordt vergeten in de ‘heat of the moment’. Houtsma onderschrijft dit. “Het klopt inderdaad dat een condoom makkelijk wordt vergeten op zo’n moment. Niet goed, maar het gebeurt en het is begrijpelijk.
 
Zoeken naar liefde
 
Een andere reden die het onderzoek geeft, is dat het verlangen naar liefde, vertrouwen en intimiteit groter is dan de angst voor hiv. Ook wordt vaak gedacht dat gezonde mannen geen hiv hebben.“Die laatste gedachte is vaak een misvatting. Als ik naar mezelf kijk: ik ben kerngezond, maar ben wel hiv-positief. Het klassieke beeld van een doodzieke aids-patiënt klopt niet meer. Je kan door de nieuwe medicijnen heel lang gezond blijven, zonder dat te zien is dat je hiv hebt”, aldus Houtsma.
 
Door dat nieuwe beeld van hiv is de risico-inschatting anders geworden. “Doordat hiv niet meer gelijk staat aan de dood, maken mensen een andere afweging. Buiten dat zijn er ook andere manieren om jezelf te beschermen. Een veelgebruikte methode is veel glijmiddel gebruiken en niet in elkaar klaarkomen.”

In hoeverre deze methode echt werkt, is niet duidelijk. “Het risico met deze methode is inderdaad wel groter dan met condoomgebruik, maar het risico is nog steeds kleiner dan gewoon helemaal zonder. Aan de andere kant, je hebt wel de voordelen van zonder condoom vrijen.”
 
De afweging
 
Het blijft een afweging. Zonder condoom vrijen heeft meer risico dan met, maar is lekkerder. Met condoom is absoluut veilig (mits hij niet scheurt), maar minder gevoelig. Hiv is geen doodstraf meer, maar het is nog steeds makkelijker leven zonder dan met.
__________________________

Lees, kijk en luister meer:

RozeRijk.nl dossier Hiv & Aids