Wachten op de fatale aidsvariant
Hiv Vereniging trekt 'extreem agressief aidsvirus' in twijfel
Gepubliceerd op: 25 februari 2005
Midden februari doken er in de wereldpers berichten op over een extreem agressief aidsvirus dat ontdekt zou zijn in New York. De variant zou zich al binnen acht weken van hiv naar aids kunnen ontwikkelen.
Tot overmaat van ramp zouden de verschillende beschikbare medicijnen geen uitwerking hebben op het virus; het virus zou dus totaal resistent zijn tegen alle bekende cocktails. Even werd de indruk gewekt dat een nieuwe wereldwijde epidemie begonnen was. Maar is dit daadwerkelijk allemaal zo verontrustend als de media het brachten of zijn er nuanceringen toepasbaar?
Vraagtekens bij berichtgeving
Diverse media berichtten over een 40-jarige man bij wie een agressieve variant van het aidsvirus ontdekt was. Deze variant was tot dan toe zelden vastgesteld, en kan binnen acht weken van hiv uitgroeien tot ‘volwaardig’ aids. Als bronnen werden veelal het ANP en de Amerikaanse nieuwszender CBS genoemd.
Kees Rümke, medisch staflid bij de Hiv Vereniging Nederland, noemt het virus dat bij de man aangetroffen werd zeker wel resistent, maar hij zet vraagtekens bij de ‘agressieve vorm’ zoals die in de media beschreven werd. In een schriftelijke reactie sprak hij over een ‘mediahype’. In de Verenigde Staten kon niemand om het nieuws heen, en de Nederlandse media volgden zonder zelf na te denken.
“Potentieel enorm probleem”
Dat had zo zijn uitwerking. Vooral in de Verenigde Staten raakte het hele gezondheidswezen in rep en roer. De stad New York organiseerde zelf een speciale persconferentie om meer informatie te geven over wat er nu aan de hand was; iets dat de hype alleen maar in de hand werkte
De gezondheidsautoriteiten in New York riepen alle ziekenhuizen en artsen op om alert te zijn op de speciale variant. Aangewakkerd door de media vreesde men voor het allerergste: een nieuwe, totaal resistente aidsvariant die met een duizelingwekkend hoge snelheid zichzelf kon ontwikkelen nadat iemand ermee besmet was. “We zien in deze ontdekking een potentieel enorm probleem”, zei Thomas Frieden van de New Yorkse gezondheidsdienst vlak na bekendwording van het nieuws.
Iedereen reageert verschillend op een besmetting
In Nederland werd vooral door de media hals over kop op het nieuws gesprongen. Kundige gezondheidsorganisaties schrokken in eerste instantie, maar dachten eerst na alvorens ze naar buiten kwamen met een reactie. Zo ook bij de Hiv Vereniging Nederland.
Kees Rümke plaatst nu vraagtekens bij de woorden ‘super, agressief en virus’. Hij schrijft dan ook op de website van de Hiv Vereniging Nederland: “Aids-onderzoeker Anthony Fauci relativeerde het nieuws met het feit dat twee mensen met exact hetzelfde hiv-virus geïnfecteerd kunnen raken en de ene persoon (zonder behandeling) zeer snel aids krijgt en de ander jarenlang zonder behandeling geen klachten heeft. Met andere woorden: er spelen ook erfelijke factoren mee die het beloop van hiv-infectie bepalen.”
Weerstand van belang
Een nuance die de hele situatie in een ander perspectief zet: niet iedere besmette persoon zal dus in korte tijd aids krijgen of aan zijn of haar einde komen.
Maar Rümke schrijft ook: “De man in New York kan door erfelijke aanleg een afweer hebben die bijzonder slecht tegen hiv bestand is. Ook Robert Gallo, medeontdekker van het hiv-virus, relativeerde het nieuws uit New York. Ook hij stelde dat de oorzaak van de snelle ziekteprogressie mogelijk niet bij het virus ligt, maar bij de afweer van de man.”
Tina is een slechte vriendin
Zo werd niet veel later bekend dat de besmette man in dit geval een verlaagde weerstand had omdat hij een ernstige drugsverslaving had. De man gebruikte een drug die in de volksmond vooral bekend staat als ‘Tina’, maar ook als ‘Ice’ of ‘Jib’.
De chemische stof heet eigenlijk crystal methamphetamine (afgekort tot crystal meth) en zorgt meteen na gebruik voor een enorme kick. Daarna blijft de stof nog gemiddeld twaalf, maar soms zelfs 24 uur lang voor een roes zorgen.
Lege batterij -> lage weerstand -> vrij baan voor virus
Probleem is dat de stof ook erg verslavend is, en er voor zorgt dat de gebruiker doorlopend opgewonden is, terwijl hij door de kunstmatige energie niet merkt dat hij moe wordt. Daardoor bestaat de mogelijkheid op allerlei andere kwalen die horen bij een gebrek aan slaap en oververmoeidheid: zoals een lage weerstand.
De stof wordt vaak gebruikt door homomannen om de seks een bijzonder tintje te geven. Ze nemen de eventuele nadelige gevolgen dan op de koop toe.
Om het simpel te zeggen: het lichaam gaat door terwijl de batterij leeg raakt, maar de batterij geeft dat niet aan het lichaam door. Daardoor raakt het lichaam uitgeput en verzwakt. De gebruiker heeft dit echter niet door omdat het lichaam kunstmatig op krachten wordt gehouden door drug. Alles bij elkaar opgeteld werd het aannemelijk dat dat een oorzaak zou kunnen zijn waarom de man extreem vatbaar was voor het aidsvirus; weer een nuance.
Anders dan ‘doorsnee’ hiv
Bij de agressiviteit van het virus op zich plaatst Rümke geen vraagtekens. Uit nader onderzoek bleek dat het specifieke virus waar het in de media over ging, genetisch verschilt met het ‘doorsnee’ hiv dat in New York heerst.
Wel laat Rümke weten dat als het virus dan niet superagressief is, het virus op zich wel serieus genomen moet worden. Het blijft moeilijk behandelbaar. “Wie geïnfecteerd raakt met een dergelijk multiresistent virus heeft in de toekomst problemen met de behandeling van zijn hiv-infectie. Ongeveer acht procent van de nieuwe hiv-infecties in Nederland zijn infecties met een resistent virus.” Dat is echter een andere tak dan de variant die ‘totaal resistent’ is.
Wat niet is, kan nog komen
Rümke: “Bij de grote meerderheid van die gevallen is die resistentie beperkt en betreft het maar één of enkele hiv-remmers. Een klein deel betreft infecties met hiv dat resistent is tegen meerdere hiv-remmers. Infectie met hiv dat zo resistent is als dat van de man uit New York is in Nederland nog niet gemeld.”
De New Yorkse variant is nog niet in Nederland gespot. Eind goed, al goed? Nee, dat natuurlijk ook niet. Wat is, kan nog komen, aldus Rümke: “Het is waarschijnlijk een kwestie van wachten tot dat wel gebeurt.”
Meer hiv- en aids-nieuws:
- Dossier HIV en AIDS
Tot overmaat van ramp zouden de verschillende beschikbare medicijnen geen uitwerking hebben op het virus; het virus zou dus totaal resistent zijn tegen alle bekende cocktails. Even werd de indruk gewekt dat een nieuwe wereldwijde epidemie begonnen was. Maar is dit daadwerkelijk allemaal zo verontrustend als de media het brachten of zijn er nuanceringen toepasbaar?
Vraagtekens bij berichtgeving
Diverse media berichtten over een 40-jarige man bij wie een agressieve variant van het aidsvirus ontdekt was. Deze variant was tot dan toe zelden vastgesteld, en kan binnen acht weken van hiv uitgroeien tot ‘volwaardig’ aids. Als bronnen werden veelal het ANP en de Amerikaanse nieuwszender CBS genoemd.
Kees Rümke, medisch staflid bij de Hiv Vereniging Nederland, noemt het virus dat bij de man aangetroffen werd zeker wel resistent, maar hij zet vraagtekens bij de ‘agressieve vorm’ zoals die in de media beschreven werd. In een schriftelijke reactie sprak hij over een ‘mediahype’. In de Verenigde Staten kon niemand om het nieuws heen, en de Nederlandse media volgden zonder zelf na te denken.
“Potentieel enorm probleem”
Dat had zo zijn uitwerking. Vooral in de Verenigde Staten raakte het hele gezondheidswezen in rep en roer. De stad New York organiseerde zelf een speciale persconferentie om meer informatie te geven over wat er nu aan de hand was; iets dat de hype alleen maar in de hand werkte
De gezondheidsautoriteiten in New York riepen alle ziekenhuizen en artsen op om alert te zijn op de speciale variant. Aangewakkerd door de media vreesde men voor het allerergste: een nieuwe, totaal resistente aidsvariant die met een duizelingwekkend hoge snelheid zichzelf kon ontwikkelen nadat iemand ermee besmet was. “We zien in deze ontdekking een potentieel enorm probleem”, zei Thomas Frieden van de New Yorkse gezondheidsdienst vlak na bekendwording van het nieuws.
Iedereen reageert verschillend op een besmetting
In Nederland werd vooral door de media hals over kop op het nieuws gesprongen. Kundige gezondheidsorganisaties schrokken in eerste instantie, maar dachten eerst na alvorens ze naar buiten kwamen met een reactie. Zo ook bij de Hiv Vereniging Nederland.
Kees Rümke plaatst nu vraagtekens bij de woorden ‘super, agressief en virus’. Hij schrijft dan ook op de website van de Hiv Vereniging Nederland: “Aids-onderzoeker Anthony Fauci relativeerde het nieuws met het feit dat twee mensen met exact hetzelfde hiv-virus geïnfecteerd kunnen raken en de ene persoon (zonder behandeling) zeer snel aids krijgt en de ander jarenlang zonder behandeling geen klachten heeft. Met andere woorden: er spelen ook erfelijke factoren mee die het beloop van hiv-infectie bepalen.”
Weerstand van belang
Een nuance die de hele situatie in een ander perspectief zet: niet iedere besmette persoon zal dus in korte tijd aids krijgen of aan zijn of haar einde komen.
Maar Rümke schrijft ook: “De man in New York kan door erfelijke aanleg een afweer hebben die bijzonder slecht tegen hiv bestand is. Ook Robert Gallo, medeontdekker van het hiv-virus, relativeerde het nieuws uit New York. Ook hij stelde dat de oorzaak van de snelle ziekteprogressie mogelijk niet bij het virus ligt, maar bij de afweer van de man.”
Tina is een slechte vriendin
Zo werd niet veel later bekend dat de besmette man in dit geval een verlaagde weerstand had omdat hij een ernstige drugsverslaving had. De man gebruikte een drug die in de volksmond vooral bekend staat als ‘Tina’, maar ook als ‘Ice’ of ‘Jib’.
De chemische stof heet eigenlijk crystal methamphetamine (afgekort tot crystal meth) en zorgt meteen na gebruik voor een enorme kick. Daarna blijft de stof nog gemiddeld twaalf, maar soms zelfs 24 uur lang voor een roes zorgen.
Lege batterij -> lage weerstand -> vrij baan voor virus
Probleem is dat de stof ook erg verslavend is, en er voor zorgt dat de gebruiker doorlopend opgewonden is, terwijl hij door de kunstmatige energie niet merkt dat hij moe wordt. Daardoor bestaat de mogelijkheid op allerlei andere kwalen die horen bij een gebrek aan slaap en oververmoeidheid: zoals een lage weerstand.
De stof wordt vaak gebruikt door homomannen om de seks een bijzonder tintje te geven. Ze nemen de eventuele nadelige gevolgen dan op de koop toe.
Om het simpel te zeggen: het lichaam gaat door terwijl de batterij leeg raakt, maar de batterij geeft dat niet aan het lichaam door. Daardoor raakt het lichaam uitgeput en verzwakt. De gebruiker heeft dit echter niet door omdat het lichaam kunstmatig op krachten wordt gehouden door drug. Alles bij elkaar opgeteld werd het aannemelijk dat dat een oorzaak zou kunnen zijn waarom de man extreem vatbaar was voor het aidsvirus; weer een nuance.
Anders dan ‘doorsnee’ hiv
Bij de agressiviteit van het virus op zich plaatst Rümke geen vraagtekens. Uit nader onderzoek bleek dat het specifieke virus waar het in de media over ging, genetisch verschilt met het ‘doorsnee’ hiv dat in New York heerst.
Wel laat Rümke weten dat als het virus dan niet superagressief is, het virus op zich wel serieus genomen moet worden. Het blijft moeilijk behandelbaar. “Wie geïnfecteerd raakt met een dergelijk multiresistent virus heeft in de toekomst problemen met de behandeling van zijn hiv-infectie. Ongeveer acht procent van de nieuwe hiv-infecties in Nederland zijn infecties met een resistent virus.” Dat is echter een andere tak dan de variant die ‘totaal resistent’ is.
Wat niet is, kan nog komen
Rümke: “Bij de grote meerderheid van die gevallen is die resistentie beperkt en betreft het maar één of enkele hiv-remmers. Een klein deel betreft infecties met hiv dat resistent is tegen meerdere hiv-remmers. Infectie met hiv dat zo resistent is als dat van de man uit New York is in Nederland nog niet gemeld.”
De New Yorkse variant is nog niet in Nederland gespot. Eind goed, al goed? Nee, dat natuurlijk ook niet. Wat is, kan nog komen, aldus Rümke: “Het is waarschijnlijk een kwestie van wachten tot dat wel gebeurt.”
Meer hiv- en aids-nieuws:
- Dossier HIV en AIDS