Alexander de Grote
Gepubliceerd op: 13 januari 2004
De afgelopen week heeft Discovery een interessante documentaire uitgezonden over Alexander de Grote. De centrale vraag van de uitzending was: waaraan is hij overleden? Onze vraag hier is: waarom is dat belangrijk?
Alexander de Grote (356-323) is een van de grootste leiders geweest uit het tijdperk van voor onze jaartelling en wordt als een van de belangrijkste grondleggers gezien van het hellenisme: de Griekse cultuur van de klassieke oudheid. Hij veroverde op jonge leeftijd een groot deel van de toen bekende beschaafde wereld en heeft veel invloed uitgeoefend op wat uiteindelijk onze cultuur is geworden. Van alle tijden
Voor de homobeweging is hij de laatste eeuw een van de eerste helden uit de homo/lesbische geschiedenis geworden. Zie bijvoorbeeld de biografie en de trilogie van Mary Renault (1905-1983) over hem. Zoals ik in mijn boek over biseksualiteit in 1991 heb uitgelegd, is homoseks van alle tijden en plaatsen maar werd en wordt daar telkens weer op een andere wijze vorm aan gegeven. Vriend
Alexanders levenslange vriendschap met zijn leeftijdgenoot Hephaistion is algemeen bekend. Ook het feit dat zijn vriend kort daarvoor in Babylon is overleden en dat Alexander de Grote daar kapot van was. Liefdesverdriet
Vrij algemeen wordt aangenomen dat Alexander de Grote aan vergiftiging is overleden. De medisch-historische onderzoekers in de uitzending van Discovery verdiepten zich meer in deze zaak dan tot nu toe gebeurd was. Het bleek dat bij ernstige vormen van liefdesverdriet (zoals bij Alexander de Grote het geval was) door toenmalige geneesheren vaak nieskruid (helleborus) werd voorgeschreven. Vergif
Bij overdosis hiervan werkt het echter als vergif en levert het dezelfde verschijnselen op als waaraan Alexander de Grote is overleden. De onderzoekers achten het dan ook aannemelijk dat Alexander de Grote na het overlijden van zijn vriend Hephaistion in een neerwaardse spiraal is terecht gekomen van steeds groter verdriet en steeds meer medicijngebruik tot de dood er uiteindelijk op volgde. Schoolboekjes
Waarom is zo’n uitzending van Discovery belangrijk? Omdat de homoseksuele aspecten aan de geschiedenis tot op de dag van vandaag stelselmatig uit de geschiedschrijving worden weggeschreven. Dat is afgelopen jaar gebleken bij een onderzoek in Nederlandse schoolboekjes. Albert Mol en Pia Beck
Daarom is besloten om dit jaar auteurs, uitgevers en afnemers van schoolboeken hierover aan te spreken. Ook de Onderwijsinspectie gaat hier aandacht aan besteden (zie de link rechtsboven hiernaast). Juist voor de identificatie van jonge homo’s en lesbo’s is het belangrijk om te weten dat het homo/lesbische verleden verder terug gaat dan Albert Mol en Pia Beck: hoe belangrijk zij ook geweest mogen zijn.
Alexander de Grote (356-323) is een van de grootste leiders geweest uit het tijdperk van voor onze jaartelling en wordt als een van de belangrijkste grondleggers gezien van het hellenisme: de Griekse cultuur van de klassieke oudheid. Hij veroverde op jonge leeftijd een groot deel van de toen bekende beschaafde wereld en heeft veel invloed uitgeoefend op wat uiteindelijk onze cultuur is geworden. Van alle tijden
Voor de homobeweging is hij de laatste eeuw een van de eerste helden uit de homo/lesbische geschiedenis geworden. Zie bijvoorbeeld de biografie en de trilogie van Mary Renault (1905-1983) over hem. Zoals ik in mijn boek over biseksualiteit in 1991 heb uitgelegd, is homoseks van alle tijden en plaatsen maar werd en wordt daar telkens weer op een andere wijze vorm aan gegeven. Vriend
Alexanders levenslange vriendschap met zijn leeftijdgenoot Hephaistion is algemeen bekend. Ook het feit dat zijn vriend kort daarvoor in Babylon is overleden en dat Alexander de Grote daar kapot van was. Liefdesverdriet
Vrij algemeen wordt aangenomen dat Alexander de Grote aan vergiftiging is overleden. De medisch-historische onderzoekers in de uitzending van Discovery verdiepten zich meer in deze zaak dan tot nu toe gebeurd was. Het bleek dat bij ernstige vormen van liefdesverdriet (zoals bij Alexander de Grote het geval was) door toenmalige geneesheren vaak nieskruid (helleborus) werd voorgeschreven. Vergif
Bij overdosis hiervan werkt het echter als vergif en levert het dezelfde verschijnselen op als waaraan Alexander de Grote is overleden. De onderzoekers achten het dan ook aannemelijk dat Alexander de Grote na het overlijden van zijn vriend Hephaistion in een neerwaardse spiraal is terecht gekomen van steeds groter verdriet en steeds meer medicijngebruik tot de dood er uiteindelijk op volgde. Schoolboekjes
Waarom is zo’n uitzending van Discovery belangrijk? Omdat de homoseksuele aspecten aan de geschiedenis tot op de dag van vandaag stelselmatig uit de geschiedschrijving worden weggeschreven. Dat is afgelopen jaar gebleken bij een onderzoek in Nederlandse schoolboekjes. Albert Mol en Pia Beck
Daarom is besloten om dit jaar auteurs, uitgevers en afnemers van schoolboeken hierover aan te spreken. Ook de Onderwijsinspectie gaat hier aandacht aan besteden (zie de link rechtsboven hiernaast). Juist voor de identificatie van jonge homo’s en lesbo’s is het belangrijk om te weten dat het homo/lesbische verleden verder terug gaat dan Albert Mol en Pia Beck: hoe belangrijk zij ook geweest mogen zijn.