Angst voor 'de test'

Merijn Henfling

Gepubliceerd op: 05 januari 2004

Angst voor 'de test'
Merijn Henfling is hoofdredacteur van jongerenblad Expreszo en freelance journalist, o.a. voor Het Parool en Planet.nl

Martijn is tweeëntwintig en hij heeft hiv. Vorige maand zaten we in een café toen hij mij dit vertelde. Die week had hij zich laten testen. Seropositief, luidde de uitslag. Hij viel even stil toen hij deze woorden uitsprak. Ik had ook even geen tekst. Onze biertjes sloegen onmiddellijk dood.

Hoe had dat nou kunnen gebeuren?, dacht ik. Ik dacht aan Martijn zoals ik hem ken. Een ‘gezonde Hollandse jongen’: ligt niet ieder weekend in een ander bed, chat geen mannen z’n slaapkamer in en begeeft zich niet in duistere kelders. Hij doet gewone dingen in bed, zeg maar.

Bijna altijd veilig
Voordat hij getest zou worden, had hij nog een gesprekje gevoerd met een arts. Ze hadden het over z’n risico’s gehad. Martijn had het altijd veilig gedaan. Nou ja, bijna altijd. Op die ene jongen na dan, dat vriendje van een jaar geleden. Daar had hij toch niet zo’n prettig gevoel over. Vandaar dat hij zich had laten testen.

Een op tien
Nu Martijn en ik tegen over elkaar zaten, kwamen de abstracte cijfertjes over hiv-toename toch wel heel dichtbij. Onlangs meldden we nog in Expreszo dat het aantal besmettingen in Nederland weer snel stijgt. We zijn hard op weg naar een nieuwe epidemie. In Amsterdam heeft (en dat is een schatting) een op tien homomannen hiv.

Onderaan
Tegelijkertijd heeft de Amsterdamse GG&GD vorig jaar 5000 mensen met klachten ongetest weggestuurd, meldde de Hiv-Vereniging. Domweg omdat er te weinig capaciteit is. In Nederland heeft de helft van de homomannen zich nog nooit laten testen, bleek uit onderzoek van diezelfde GG&GD. Daarmee staan we vergeleken met andere Westerse landen helemaal onderaan. Een ongelooflijk treurige constatering.

Bang
Hoe komt het toch dat we ons niet laten testen? Dat heeft te maken met angst. Om een hiv-test te doen, moet je een drempel over. Veel jongens zijn bang voor de uitslag, waar ze vaak ook nog een week op moeten wachten. Bovendien zijn er te weinig testplekken en zijn ze niet al te toegankelijk – denk aan de rijen voor de soapoli op de Groenburgwal.

Niet twijfelen
Toe-gan-ke-lijk-heid! Ik zou het willen schreeuwen, daar draait het om. Het aantal checkpoints waar mensen zich gratis kunnen laten testen moet omhoog. Jongens als Martijn moeten niet twijfelen over een test. Er zou moeten gelden: to test or not to test, that’s no question.

Hiv-explosie
Helaas ziet de overheid dit anders. Voor extra testplekken is geen geld. We mogen blij zijn dat er niet bezuinigd wordt. Je zou bijna gaan geloven dat het kabinet de schrikbarende toename van hiv wel prima vindt. Want: een hiv-explosie leidt uiteindelijk tot een grotere testbereidheid.

Een ton
Maar het is een domme gedachte om nu niet fors te investeren, alleen al vanuit economisch oogpunt. Elke hiv-patiënt kost de gezondheidszorg minstens een ton! Uiteindelijk is deze investering dus een bezuiniging. Regeren is vooruitzien, maar dat gaat er bij Balkenende niet in.

Prikken
Wordt het onderhand niet eens tijd, JP, dat u zich laat testen? Ik stel voor: vrijdagavond bij het Checkpoint van de Hiv-Vereniging in Amsterdam. Dan kunt u meteen door vanuit de ministerraad. Ik wil wel een afspraak maken en ik hoorde van Martijn dat hij bij het prikken uw hand vast wil houden.
Merijn Henfling